İran’da karanlık dönem sona yaklaşıyor.

İran’daki çağdışı mollalar rejimi yıllardır kendi halkına zülüm ve idam dışında bir seçenek sunmadı. On binlerce Kürt gencini, kadın, erkek ve muhalifi vinçlere astırarak idam ettirdi. Eğitip silahlandırdığı milis güçlerle bölge ülkelerine terör ihraç etti. Ülkesinin kaynaklarını bölgeyi istikrarsızlaştırmak ve nükleer silah geliştirmek için harcadı. İran’daki teokratik rejim işlediği yolsuzluk, içine girdiği ahlaki ve siyasi çürüme nedeniyle meşruiyetini çoktan kaybetmiştir.

Son birkaç yılda Gazze, Lübnan ve Suriye’de güç kaybına uğrayan İran’daki acımasız otoriter ve baskı rejimi ABD ve İsrail’in 28 Şubat’a başlattığı askeri müdahale ile son günlerini yaşamaktadır.

Bölgede ve İran’daki gelişmelere bağlı olarak Doğu Kürdistan Partilerinin birlik girişimleri beş Kürt partisinden oluşan İran Kürdistanı Siyasi Güçler İttifakı’nın kuruluşu ile sonlandı.  Bu hem Kürtler hem de İran muhalefeti bakımdan umut verici bir adımdır. İran Kürdistan Demokratik Partisi (PDK-Î), Kürdistan Özgürlük Partisi (PAK), Kürdistan Yaşam Partisi (PJAK),  Kürdistan Xebat Örgütü (XEBAT)  ve Kürdistan Emekçileri Topluluğu’nun (KOMELA)  içinde yer aldığı Doğu Kürdistan Siyasi Güçler İttifakı yayınladığı ortak açıklamayla Kürdistan halkının ulusal hak ve özgürlükleri için mücadele edeceklerini, amaçlarının Kürt halkı için kendi kaderini tayin hakkı ilkesini hayata geçirmek olduğunu dile getirdi.

İran Kürdistan Siyasi Güçler İttifakı aynı zamanda İran’da demokratik, çoğulcu, seküler bir siyasi sistemden yana olduğunu kamuoyuna duyurdu.

Doğu Kürdistan Siyasi Güçler İttifakı uzun ve tarihsel arka planı olan bir mücadele geleneğine sahiptir. Toplum ile bütünleşmiş, halkın nabzını iyi tutan Kürt siyasi aktörleri önlerine koydukları siyasi hedefler bakımından gerçekçi ve güven verici bir profil çiziyorlar. Eşzamanlı olarak bölge ve dünyadaki güç dengelerini doğru okuyor, İran’daki diğer etnik ve dini gruplarla ittifakı önemseyen bir strateji izliyorlar.

Doğu Kürdistan halkı ise bir bütün olarak bilinçli, özgürlük için mücadele etmeye kararlı ve son derece örgütlü bir yapıya sahiptir. Özgürlüğü için şimdiye kadar on binlerce şehit vermiş, büyük ve destansı bir direniş sergilemiştir. Doğu Kürdistan’da ayrıca çok güçlü ve yaygın bir sivil toplum ağı faaliyet yürütmektedir.

Doğu Kürdistan’daki siyasi aktörler ve sivil toplum ağı beslendikleri tarihsel birikim, sergiledikleri gerçekçi ve kapsayıcı siyasi tutum ve dünyayı isabetli okuma perspektifleriyle kendi ülkelerini başarıyla yönetebilecekleri konusunda güven telkin ediyorlar.

Öte yandan İran Kürdistan Siyasi Güçler İttifakı’nı, dışarda kalan bütün diğer siyasi partileri de kapsayacak şekilde genişlemek gibi bir görev bekliyor.

İran’da baskıcı rejimi tasfiye temek; yeni, demokratik ve çoğulcu bir sistemi inşa etmek tek başına Kürtlerin altından kalkabileceği bir şey değil.

Bu açıdan İran’da yaşayan Fars, Beluci, Azeri ve Arap halkının siyasi temsilcileriyle kapsamlı bir diyalog ve ittifak kurmak hayati önemdedir. Bütün İran haklarına özgürlük ve ulusal kimliklerini geliştirme imkanı sunacak en gerçekçi model hiç kuşkusuz federal bir sistemdir. 

En önemlisi teokratik rejimin yıkılmasından sonra Tahran’da nasıl bir yönetimin ve kimlerden oluşacağı konusundaki belirsizliktir. Kürtler, İran çerçevesinde siyasi bir çözüm perspektifini korudukları sürece Tahran’da kimlerle muhatap olunacağı konusu gündemdeki yerini korumaya devam edecektir. İran’ın merkezi yönetiminde söz sahibi olacak aktörlerin niteliği hem Kürt halkının hem de İran’ın gelecekteki yönetim tarzını önemli oranda belirleyecektir.

Son olarak İran’a müdahale eden ABD ve diğer ilgili güçlerin İslami rejim sonrası öngördükleri plan tek başına olmasa bile belirleyici olacaktır.

Doğu Kürdistan siyasi güçleri uluslararası alanda yürütecekleri ustaca bir diplomasi atağı ve ABD ile gerçekleştirecekleri ilkeli ve kararlı bir müzakere sayesinde İran’ın geleceğinde ve Doğu Kürdistan’ın statüsünün belirlenmesinde tayin edici bir rol oynayabilirler.

Son dönemde Suriye ve Rojava krizinde başarılı bir performans sergileyen Güney Kürdistan Bölgesi, benzer bir rolü İran ve Doğu Kürdistan’ın geleceği konusunda da yerine getirebilir.

Doğu Kürdistan halkını ve bir bütün olarak İran’ı zorlu ve tarihi günler bekliyor.

Hiç şüphe yok, zafer özgürlük, eşitlik ve ulusal onuru için mücadele edenlerin olacaktır.

04.03.2026

Bayram Bozyel

PSK Genel Başkanı

• »   Biz Kimiz?
• »   Parti Meclisi
• »   KÜRDİSTAN SOSYALİST PARTİSİ TÜZÜĞÜ
• »   PSK Parti Programı
• »   1160 Kürt Şahsiyetin Açık Mektubu
• »   KAMUOYUNA
• »   PSK İl Örgütleri
• »   Partimizin Acı Kaybı
• »   Özgürlük, Demokrasi ve Barış İçin Acil Çözüm Çağrısı” Şiarıyla Gerçekleşen PSK 3. Büyük Kongresi Başarıyla Sonuçlandı
• »   ÜYE VE DELEGELERE DUYURU