
Amed de nameyê 500 sîyasetmedar û roşnvîranê Kurd ser o paştîdayîşê serehewanayîşê Rojhilatê Kurdistanî û Îranî ame vendiş.
Ma Silamî Kenê Xoverodayîşê Heqdar û Meşrû yê Şarê Îranî û Rojhilatê Kurdistanî rê!
Keyna Kurda ya Jîna Emînî hetê polîsanê Dewleta Îranî ra bi pirodayîş û êşkence amey qetilkerdiş. Wextê merasîma binerdkerdişê aye şeharê Saqizê rojhilatê Kurdîstanî de, numayîşan dest pê kerd û ayê numayîşî heme şeharanê Îranî de bîyê vila. Heta eyro zixt û zorê dewleta Îranî nişênayo vernî bi têvgêrayîşê şarê sivîlî bigîro, hereketê şarî heme şeharanê Îranî de bîyo vila û roj bi roj gird beno. Eno numayîş û serewedarnayîş, bi paştgêrî û xoverodayîşê gurubanê bindestan ê netewî, etnîkî, mezhebî û cinîyan heme cayê Îranî de hêrsêk gird û têvgêrayîşêk xoverodayîşî peyda kerdo.
Rejîmê Îranî, rejîmêko otokratîk/despotêko winasarên o ke hîç hurmet nîşanê heqê mêrdiman, seycêbîyayen û heqê cinîyan, heqê millî û demokratîk ê huwîyat û kultiranê cîyawazan nêdano û qebûl nêkeno. Îranî, şênayo heta eyro gelek millet û gurubanê etnîkî yê zey Azerî, Kurd, Ereb û Belûcan bi zixt û zordarîye binê serwerîya milleta Faris û nasnameya Îranî de pêwa bigîrê. Vera enê heme zixt û zordarîyan, gurubê etnîkî û neteweyî yê Îranî, wazenê ke welatê înan de sîstemêko federal bivirazîyo.
Eno têvgêrîyîşê xoverodayene ke bi çirûska hedîseyê Jîna Emînî dest pê kerdo, vera serdestîya neteweya Farisî, bîyo sebebê têkoşîna pîya ya neteweyanê bindestê zey Kurd, Belûc, Azerî, Ereb û ayê bînan. Heta nika rejîmî nişênayo serwedarnayen û xoverodayena cinîyan, ciwanan, wendoxan, Kurdan û Belûcan bipilozno, eksê ey de heme tebaqeyê şarê Îranî kewtî mîyanê enê serwedarnayîşî. Rojhilatê Kurdistanî de, bi vengdayena Merkezê Hewkarîya Partîyanê Kurdistanî girevêka umûmî dest pê kerd, şarê ewcayan paştgêrîyêka baş da û pêrin dikan û karxaneyê xo girewtî. Sere de xusûsen Kurd û Belûcî û bi înan pawa sewbî gurubê netewî yê bînî zî seba azadî û serwerîya xo, bi dewamî vera rejîmê dîktatorîya Îranî têkoşîyayê û nika zî têkoşîyenê. Rejîmê teokratîkê Îranî, vera enê mixalefet û xoverodayîşî neçar mendo, seba ena neçarîye, mîyanê erdê cenûbê Kurdistanî de hêrîşê kampanê sivîl û baregayê hîrê partîyanê sîyasî yê Rojhilatî kerd ke bala raya umûmî ya dinya xoverodayîşê şarê Îranî ra kaşbikero derber (teber) û têvgêrayîşê înan derberê zemînê meşrûtîyetî de bido nawitiş. Rejîmê Îranî wazeno bi eno hawa, xoverodayîşê meşrû yê şarê Îranî manîpile biko û vera şarê Kurdan zî pîlanê qetlîamêko gird hazir bikero. Heta eyro bi hêrişê dewleta Îranî, nizdî 150 kesan gan dayo, bi henzarana kes birîndar bîyo û ameyo tebîştiş.
Vera enê cirmanê rejîmî, şarê Îranî û rojhilatê Kurdistanî; seba heqê xo yê millî, heqê demokratîk, heqê însanîye, heqê cinîyan û azadîya xo têkoşîneka rewa û bi îstiqrar kenê. Paşgêrîkerdena xoverodayîşêko rewa, heqdar û bi îstiqrar heqêko însanî yo û serefirazî ya. Ena çarçova de ma veng bi heme raya umûmî ya demokratîk û humanîtera dinya, teşkîlatê Neteweyê Yewbîyaye, Yewbîyayena Awrûpa, Konseya Awrûpa, Teşkîlatê Yewbîyayena Erebî û teşkîlatê enternasyonalê bînan kenê ke paştgêrîya xoverodayîşê meşrû û sivîlê şarê Îranî û Rojhilatê Kurdistanî bikê. Vera zordarî û qetlîamanê rejîma despotik, tewrê xo dîyar bikerê û midaxeleyê înan bikê.
Seba neyê rê, ma eyê/ayê ke nameyê înan cêr de ameyê nûstiş; hêrîşê dewamî û qetlîamanê Dewleta Îranî şermezar kenê, paştgêrîya têkoşîyayîşê dewamî yê şarê pêro yê Îranî, rojhilatê Kurdistanî, heme kom û gurubê netewî û etnîkî yê Îranî kenê ke seba heqê însanîye, heqê cinîyan, heqê netewî, demokratîk û azadîye têkoşîyenê.

18 Ekim 2022 tarihinde, Diyarbekir’de Gazeteciler cemiyeti’nde, 647 Kürd aydın, yazar, politikacı ve sivil toplum yöneticisinin imzaladığı “Doğu Kürdistan ve İran Halklarının Haklı, Meşru Direnişini Selamlıyoruz” metni kamuoyu ile paylaşıldı.
Ortak metinde şu görüşlere yer verildi.
Doğu Kürdistan ve İran Halklarının Haklı, Meşru Direnişini Selamlıyoruz!
Sömürgeci İran Devleti’nin güvenlik güçleri tarafından işkence ile öldürülen Kürt kızı Jîna Emin'in Saqız kentindeki cenaze töreninde başlayan gösteriler başta Doğu Kürdistan (Rojhilat) olmak üzere İran’ın tüm kent ve kasabalarına yayıldı. İran Devleti’nin bütün baskı ve çabalarına rağmen halkın sivil hareketi yayılarak devam etmektedir. Bu gösteriler baskı altında olan etnik, ulusal, mezhebi, kadın gibi diğer ezilen toplumsal grupların direnişi sayesinde İran genelinde bir infiale, bir direniş hareketine dönüşmüştür.
İran rejimi insan haklarını, kadın haklarını ve eşitliğini, farklı kültürel kimliklerin demokratik ve ulusal haklarını tanımayan ve saygı göstermeyen otokratik/despotik bir rejimdir. İran, Fars ulusunun siyasi egemenliğinde Azeri, Kürd, Beluc, Arap ve diğer birçok ulusu ve etnik grubu zor ve baskı ile bugüne kadar İran kimliği altında bir arada tutmayı sürdürmüştür. Tüm bu baskı ve şiddete rağmen İran’daki farklı etnik ve ulusal gruplar, federal bir sistem talep etmektedirler.
İşte Jîna Emin olayının tetiklediği direniş hareketi, İran’da egemen ulus konumunda olan Farslar ile ezilen-ulus statüsünde olan Kürdlerin, Beluclerin, Azerilerin, Arapların ve diğer ezilen grupların mücadelelerinin ortaklaşmasına neden olmuştur. Kadınların, gençlerin, öğrencilerin, Kürdlerin ve Beluclerin bastırılamayan başkaldırısına İran’daki bütün halk katmanları dahil olmuştur. Doğu Kürdistan’da İran Kürdistanı Partileri İşbirliği Merkezi’nin çağrısıyla yapılan genel grevlere büyük, kitlesel bir katılım sağlanmıştır. İran’daki diktatörlük rejimine karşı başta Kürdler ve Belucler olmak üzere diğer ulusal gruplar, sürekli ve kararlı bir biçimde egemenliği ve özgürlüğü için mücadelelerini sürdürmüşler, sürdürmektedirler. Bu ulusal, toplumsal muhalefet ve direniş karşısında çaresiz kalan İran teokratik rejimi, Güney Kürdistan’da bulunan Doğu Kürdistan’lı sivil halkın ve 3 siyasi parti üyelerinin bulunduğu kamplara saldırıp dikkatleri içerideki halk direnişinden uzaklaştırarak hedefi saptırmaya çalışıyor. Böylece rejim, İran halkının meşru direnişini manipüle ederek Kürdlere karşı daha geniş kapsamlı bir katliamın zeminini hazırlamayı planlıyor. İran Devleti’nin bugüne kadarki saldırıları sonucu 150’yi aşkın insan yaşamını yitirmiş, binlerce insan gözaltına alınmış, yaralanmıştır.
Buna karşın Doğu Kürdistan ve İran halkları; milli, demokratik hakları, insan hakları, kadın hakları ve özgürlükleri için de kararlı ve istikrarlı bir mücadele sürdürmektedirler. Böyle haklı, onurlu ve istikrarlı direnişi desteklemek insani bir hak ve görevdir. Bu kapsamda dünyadaki bütün demokratik ve humaniter kamuoyunu, BM, AB, AK ve Arap Birliği Örgütü’nü ve diğer uluslararası kurumları, İran ve Doğu Kürdistan halklarının meşru sivil direnişini desteklemeye, despotik rejimin baskı ve katliamlarına karşı tavır almaya ve müdahale etmeye çağırıyoruz.
Aşağıda adı geçen bizler de bu saikle, İran Devleti’nin yaptığı bu katliamlar ve sürdürdüğü saldırıları kınıyor; İran ve Doğu Kürdistan genelinde insan hakları, kadın hakları, milli, demokratik hak ve özgürlükleri baskı altında olan ulusların, etnik grupların egemenlikleri ve özgürlükleri için yürüttükleri mücadelelerini destekliyoruz.